Fundacja rodzinna – pomimo, że jej powstanie i funkcjonowanie jest uzależnione od fundatora, nie opiera się tylko na jednej osobie. Równie ważne jest zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej. Właśnie niemu poświęcę dzisiejszy artykuł. 

Jaka jest podstawa prawna zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?

Podstawą prawną zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej jest przepis art. 70 ustawy o fundacji rodzinnej:

1. Fundator w statucie ustanawia zgromadzenie beneficjentów. 

2. Zgromadzenie beneficjentów tworzą beneficjenci, którym w statucie przyznano prawo do uczestnictwa w nim.

3. Członek zgromadzenia beneficjentów dokłada należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków.

Czym jest zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej?

Zgromadzenie beneficjentów jest jednym z organów fundacji rodzinnej.

Jego rolą jest czuwanie nad uwzględnianiem woli beneficjentów. Ponadto zgromadzenie zapewnia ciągłość działania fundacji rodzinnej, jak też kontrolowanie działalności innych organów.

Jak już wiesz z poprzednich artykułów, w przypadku śmierci fundatora to do zgromadzenia beneficjentów należy wybór członków zarządu czy też rady nadzorczej.

Zgromadzenie beneficjentów łączy w sobie kompetencje nadzorcze, a także decyzje dotyczące kierunku działania fundacji, a także składu poszczególnych organów.

Skoro wiesz już czym jest zgromadzenie beneficjentów, to czas na to, aby ustalić kto może wchodzić w jego skład.

…

Zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

W jednym z wcześniejszych artykułów przedstawiłam Ci czym jest zarząd w fundacji rodzinnej. To kluczowy organ dla sprawnego funkcjonowania fundacji rodzinnej, ale nie jedyny. Równie istotną rolę pełni rada nadzorcza w fundacji rodzinnej. I to jej poświęcę dzisiejszy artykuł.

Jakie są podstawy działania rady nadzorczej w fundacji rodzinnej?

Podstawy działania rady nadzorczej w fundacji rodzinnej wskazuje przepis art 64 ustawy o fundacji rodzinnej:

1. Fundator w statucie może ustanowić radę nadzorczą.

2. Jeżeli liczba beneficjentów przekracza dwadzieścia pięć osób, ustanowienie rady nadzorczej jest obowiązkowe.

Z przywołanego przeze mnie przepisu wynika, że decydujący głos w sprawie powołania rady nadzorczej ma fundator. Ale musi mieć on na uwadze ustawowe regulacje, które wskazują, że 25 beneficjentów wymusza powołanie rady na fundatorze. Czyli mamy do czynienia z pewną ograniczoną dowolnością w kształtowaniu struktury organów w fundacji rodzinnej.

…

Rada nadzorcza w fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

Z poprzednich artykułów wiesz dla kogo jest fundacja rodzinna, co musi zawierać statut fundacji rodzinnej oraz jaką rolę pełni fundator. Natomiast fundacja rodzinna potrzebuje organu, który będzie nią zarządzał i dbał o bieżące interesy beneficjentów fundacji. Temu właśnie służy zarząd fundacji rodzinnej. W tym artykule omówię szczegółowo tematykę zarządu fundacji rodzinnej.

Jaką rolę pełni zarząd fundacji rodzinnej?

Zarząd fundacji rodzinnej jest jednym z trzech obok rady nadzorczej i zgromadzenia beneficjentów – organ fundacji rodzinnej.

Pełni on rolę organu wykonawczego w ramach fundacji rodzinnej. Ustawa o fundacji rodzinnej uniemożliwia przeniesienie zadań i obowiązków zarządu na inny organ.

W kontekście zarządu fundacji rodzinnej można go porównać do zarządu spółki kapitałowej określonego w kodeksie spółek handlowych.

Skoro wiesz już, że rola zarządu fundacji rodzinnej polega na bieżącym kierowaniu fundacją rodzinną, kolej na odpowiedzenie sobie na następne pytanie, czyli…

Kto może zostać członkiem zarządu fundacji rodzinnej?

Żeby odpowiedzieć na to pytanie trzeba odnieść się do przepisu art. 57 ustawy o fundacji rodzinnej:

1. Do pełnienia funkcji członka zarządu może być powołana osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych.

2. Członkiem zarządu nie może być osoba, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w art. 228 – 231 oraz w przepisach rozdziałów XXXIII – XXXVIII ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny.

3. Zakaz, o którym mowa w ust. 2, ustaje z upływem piątego roku od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego, chyba że wcześniej nastąpiło zatarcie skazania.

4. W terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się wyroku, o którym mowa w ust. 2, skazany może złożyć wniosek do sądu, który wydał wyrok, o zwolnienie go z zakazu pełnienia funkcji w fundacji rodzinnej lub o skrócenie okresu obowiązywania tego zakazu. Nie dotyczy to przestępstw popełnionych umyślnie. Sąd rozstrzyga o wniosku, wydając postanowienie.

Wbrew pozorom treści tego przepisu nie można interpretować zero – jedynkowo z następujących względów.

Po pierwsze zawiera on przesłanki pozytywne, które trzeba spełniać, aby móc zostać członkiem zarządu, tj. być osobą fizyczną posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych.

Po drugie, wskazuje na przesłankę negatywną, czyli prawomocne skazanie za określone rodzaje przestępstw.

O jakie przestępstwa chodzi? Są to:

• przyjmowanie korzyści majątkowej w związku z pełnioną funkcją publiczną;
• udzielanie albo obiecanie korzyści majątkowej lub osobistej osobie pełniącej funkcję publiczną w związku z pełnieniem tej funkcji;
• płatną protekcję czynną oraz bierną;
• przestępstwa przeciwko ochronie informacji;
• przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów;
• przeciwko mieniu;
• przeciw obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym;
• przestępstwa przeciwko obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi.

Natomiast ten przepis daje pewną furtkę osobom, które w przeszłości miały konflikt z prawem. Ale jednocześnie stawia pewne warunki. Polegają ona na tym, że dopiero po 5 latach od dnia uprawomocnienia się wyroku skazującego bądź zatarcia skazania.

Oczywiście osoba, która chce objąć stanowisko członka zarządu może wystąpić do sądu o skrócenie tego zakazu.

Pamiętaj przy tym, że są to minimalne wymogi ustawowe. Fundator może zawrzeć w statucie dodatkowe wymagania, dotyczące np. doświadczenia, wykształcenia itp. Założyciel może swobodnie decydować o cechach, które powinien mieć członek zarządu.

…

Zarząd fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

W poprzednich artykułach poświęconych fundacji rodzinnej wskazywałam czym jest fundacja rodzinna, jakie cele powinny przyświecać jej powstaniu i działaniu. Ale podstawą działalności fundacji jest jej mienie i działalność gospodarcza. Zatem – jaką działalność gospodarczą może prowadzić fundacja rodzinna?

Jaką działalność gospodarczą może prowadzić fundacja rodzinna?

Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba odwołać się do przepisu art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców tylko w zakresie:

1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5) udzielania pożyczek:

a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c) beneficjentom;

6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8) gospodarki leśnej.

2. Działalność, o której mowa w ust. 1 pkt 7 i 8, fundacja rodzinna może wykonywać wyłącznie w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym.

Jest to zamknięty katalog możliwych do prowadzenia działalności gospodarczych przez fundację rodzinną.

Co oznacza zamknięty katalog? Otóż to, że nie jest możliwe prowadzenie innego rodzaju działalności gospodarczej przez fundację rodzinną.

Przyjrzyjmy się zatem bliżej poszczególnym rodzajom działalności gospodarczej.

…

Jaką działalność gospodarczą może prowadzić fundacja rodzinna?Dowiedz się więcej »

Dzisiejszy wpis poświęcę omówieniu celów fundacji rodzinnej. Podczas rozmów z osobami zainteresowanymi założeniem fundacji rodzinnej, słyszę bardzo często różne koncepcje dotyczące tego podmiotu. Różnią się one wyraźnie od tego, czemu fundacja rodzinna ma służyć. Dlatego przeanalizuję cele fundacji rodzinnej, aby wyjaśnić nieporozumienia wokół tej instytucji. 

Po co zakładać fundację rodzinną?

Fundację rodzinną zakłada się po to, aby zgromadzone dotychczas mienie wykorzystać na potrzeby beneficjentów. Beneficjentami mogą być członkowie rodziny, ale także inne osoby bliskie fundatorowi. Nie może umykać uwadze również fakt, że to sam fundator może zostać beneficjentem fundacji.

Oczywiście fundacja może w ramach swoich ustawowych kompetencji prowadzić działalność gospodarczą w określonym zakresie.

To właśnie jest istota fundacji rodzinnej.

Ale oprócz odpowiedzi na pytanie po co zakładać fundację rodzinną, trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie jakie są cele fundacji rodzinnej, które ma ona realizować.

Jeśli wolisz posłuchać, zamiast czytać, zapraszam Cię do wysłuchania mojego podcastu 🙂

…

Cele fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

Poprzednio, w kontekście fundacji rodzinnej opisywałam rolę fundatora oraz beneficjenta fundacji rodzinnej. Wskazywałam także, z jakich względów ważne jest przemyślenie kwestii założenia fundacji. Ale istotą funkcjonowania tego podmiotu jest statut fundacji rodzinnej. I temu zagadnieniu zostanie poświęcony dzisiejszy materiał.

Czym jest statut fundacji rodzinnej?

Statut fundacji rodzinnej jest podstawowym elementem funkcjonowania fundacji.

Reguluje sposób działania fundacji, poszczególnych organów, określa prawa i obowiązki osób uwzględnionych w ramach fundacji rodzinnej.

Ten dokument jest niezbędny do funkcjonowania fundacji rodzinnej.

Kto tworzy statut fundacji rodzinnej?

Podmiotem, któremu przepisy ustawy o fundacji rodzinnej przyznają z jednej strony prawo, a z drugiej nakładają obowiązek opracowania statutu fundacji rodzinnej jest fundator.

Czy to oznacza, że fundator może całkowicie dowolnie kształtować treść statutu fundacji rodzinnej? Nie, ponieważ fundator może tworzyć statut w granicach, które są wyznaczane przez przepisy ustawy. Czyli może przyjmować różne rozwiązania mieszczące się w regulacjach prawnych.

Jakie są obowiązkowe elementy statutu?

W tym kontekście trzeba odnieść się do przepisu art. 26 ust. 2 ustawy o fundacji rodzinnej, który wskazuje na następujące elementy statutu.

Statut określa:

1. nazwę fundacji rodzinnej;
2. siedzibę fundacji rodzinnej;
3. szczegółowy cel fundacji rodzinnej;
4. beneficjenta lub sposób jego określenia i zakres przysługujących beneficjentowi uprawnień;
5. zasady prowadzenia listy beneficjentów;
6. zasady, w tym szczegółowy tryb, zrzeczenia się uprawnień przez beneficjenta;
7. czas trwania fundacji rodzinnej, jeżeli jest oznaczony;
8. wartość funduszu założycielskiego;
9. zasady powoływania i odwoływania oraz uprawnienia i obowiązki członków organów fundacji rodzinnej, a także zasady reprezentacji fundacji rodzinnej przez zarząd albo przez inne organy fundacji rodzinnej w przypadkach wskazanych w ustawie;
10. podmiot uprawniony do zatwierdzenia czynności zarządu fundacji rodzinnej w organizacji;
11. co najmniej jednego beneficjenta uprawnionego do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów;
12. zasady zmiany statutu;
13. przeznaczenie mienia fundacji rodzinnej po jej rozwiązaniu, w tym określenie beneficjenta uprawnionego do mienia w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej.

…

Statut fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

Fundacja rodzinna jest opisywana jako instytucja ochrony majątku rodzinnego i sposób na dysponowanie majątkiem zgromadzonym przez lata. Ale do powstania fundacji rodzinnej potrzebny jest wkład, czyli coś czym fundacja mogłaby zarządzać. W tym artykule odpowiem na pytanie czym jest wkład do fundacji rodzinnej?

Czym jest wkład do fundacji rodzinnej?

Wkład do fundacji rodzinnej jest swego rodzaju funduszem założycielskim, w oparciu o który działa fundacja rodzinna.

Wniesienie wkładu do fundacji rodzinnej jest podstawowym obowiązkiem fundatora bądź fundatorów. Jest on niezbędnym elementem funkcjonowania fundacji rodzinnej, bez którego nie mogłaby ona funkcjonować.

Pozwala na realizację celów fundacji rodzinnej.

Jaka jest wymagana minimalna wysokość wkładu?

Zgodnie z przepisem art. 17 ustawy o fundacji rodzinnej wkład nie może wynosić mniej niż 100.000,00 zł.

Oczywiście, można wnieść wyższy niż 100.000,00 zł wkład własny. Jest to uzależnione od możliwości jakimi dysponuje fundator bądź fundatorzy.

Na jakim etapie tworzenia fundacji wnosi się wkład?

Wniesienie wkładu następuje przed zarejestrowaniem fundacji rodzinnej, czyli na etapie fundacji rodzinnej w organizacji. Dotyczy to fundacji powstającej za życia fundatora.

W rezultacie podczas wniesienia wkładu na pokrycie funduszu, fundację reprezentuje fundator bądź powołany przez niego pełnomocnik.

Kto może wnieść wkład do fundacji rodzinnej?

Obowiązek wniesienia wkładu do fundacji rodzinnej spoczywa na fundatorze.

Jest to podstawowa powinność fundatora, bez której nie może powstać fundacja rodzinna.

…

Czym jest wkład do fundacji rodzinnej?Dowiedz się więcej »

W swoich wcześniejszych artykułach dotyczących fundacji rodzinnej wytłumaczyłam Ci, czym jest fundacja rodzinna w kontekście wehikułu sukcesji prawnej biznesu oraz jaka jest rola fundatora w fundacji. W tym artykule omówię zagadnienie dotyczące beneficjenta w fundacji rodzinnej. Kim jest beneficjent w fundacji rodzinnej i jakie uprawnienia się z tym wiążą? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziesz w tym artykule.

Beneficjent w fundacji rodzinnej

Aby ustalić, kto może być beneficjentem w fundacji rodzinnej warto odwołać się do przepisu art. 30 ustawy o fundacji rodzinnej. Mianowicie:

1. Beneficjentem może być:

1) osoba fizyczna,

2) organizacja pozarządowa, o której mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego o i wolontariacie, prowadząca działalność pożytku publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy – która zgodnie ze statutem może otrzymać świadczenie od fundacji rodzinnej lub mienie w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej. 

2. Beneficjentem może być fundator.

Oznacza to, że beneficjentami przede wszystkim mają być osoby fizyczne. Jedynym wyjątkiem wśród osób prawnych są organizacje pozarządowe.

Ale zastanówmy się czy wszystkie osoby fizyczne mogą być beneficjentami?

Przede wszystkim beneficjentami mogą być osoby, które jeszcze nie urodziły się w momencie jej utworzenia. Nie wprowadzono także warunków dotyczących wieku czy też zdolności do czynności prawnych. W rezultacie wachlarz beneficjentów – osób fizycznych jest naprawdę szeroki.

Należy podkreślić, że również fundator może być beneficjentem – to z punktu widzenia zabezpieczenia własnych interesów to dobre rozwiązanie.

Skoro wiesz już kim jest beneficjent w fundacji rodzinnej, to trzeba odpowiedzieć na kolejne pytanie, mianowicie…

Kto decyduje o przyznaniu statusu beneficjenta?

O tym, kto będzie beneficjentem fundacji rodzinnej decyduje fundator. To pomysłodawca fundacji wskazuje osoby, które ma wspomagać fundacja rodzinna.

Po tym, gry fundator wskaże beneficjentów, trzeba stworzyć ich listę. Obowiązek stworzenia listy i jej aktualizacji spoczywa na zarządzie fundacji rodzinnej.

Natomiast lista beneficjentów powinna zawierać informacje takie jak:

• imię i nazwisko albo nazwę beneficjenta;
• identyfikator podatkowy (np. numer NIP, PESEL, numer i serię paszportu bądź innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, imiona rodziców);
• adres zamieszkania bądź adres do doręczeń beneficjenta;
• inne dane niezbędne do spełnienia świadczenia na rzecz beneficjenta.

Rzecz jasna, listę beneficjentów opracowuje się na podstawie informacji o beneficjentach zawartych w statucie fundacji rodzinnej.

W związku z tym pojawia się pytanie, czy możliwe jest dokonanie zmiany w zakresie beneficjentów? Czy można kogoś dodać bądź usunąć z tej listy?

Jak już wcześniej wspomniałam, fundator podejmuje decyzje dotyczące tego, kto jest beneficjentem. Te osoby wymienia się w statucie fundacji. W związku z czym – jeżeli fundator będzie chciał zmienić krąg beneficjentów, będzie musiał dokonać zmiany statutu fundacji.

…

Beneficjent w fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »

Aby powstała fundacja rodzinna potrzebna jest bardzo ważna osoba. Chodzi o fundatora – najważniejszą osobę w fundacji rodzinnej. Rola fundatora w fundacji rodzinnej nie sprowadza się wyłącznie do pomysłu na fundację rodzinną i jej założenia. Rozciąga się praktycznie na każdy aspekt funkcjonowania fundacji rodzinnej. Zatem czas omówić dokładnie rolę fundatora w fundacji rodzinnej. 

Kim jest fundator w fundacji rodzinnej?

Fundator w fundacji rodzinnej jest architektem. I już tłumaczę skąd to nawiązanie do branży architektonicznej. Do powstania fundacji rodzinnej potrzebny jest pomysł, ale także wizja dotycząca tego, w jaki sposób ma funkcjonować fundacja rodzinna. Dodatkowo, do fundatora należy szereg kompetencji w zakresie kształtowania struktury fundacji.

Z byciem fundatorem wiąże się również podstawowy obowiązek, mianowicie obowiązek wniesienia funduszu potrzebnego do założenia fundacji. Dlatego w odniesieniu do fundatora należy jasno wskazać, że pełni on kluczową rolę w projektowaniu fundacji rodzinnej.

Przeczytaj także:

• Statut fundacji rodzinnej
• Czym jest wkład do fundacji rodzinnej?
• Beneficjent w fundacji rodzinnej

Kto może zostać fundatorem?

Zgodnie z art. 11 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundatorem fundacji rodzinnej może być wyłącznie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, która złożyła oświadczenie o ustanowieniu fundacji rodzinnej w akcie założycielskim albo w testamencie. 

Oznacza to, że fundator może być wyłącznie osoba fizyczna. Fundacji nie może założyć jakiekolwiek osoba prawna.

Ale chciałabym zwrócić uwagę na jedną rzecz – osoba fizyczna musi mieć pełną zdolność do czynności prawnych (czyli nie może być to osoba niepełnoletnia, częściowo ubezwłasnowolniona).

…

Rola fundatora w fundacji rodzinnejDowiedz się więcej »