Fundacja rodzinna – pomimo, że jej powstanie i funkcjonowanie jest uzależnione od fundatora, nie opiera się tylko na jednej osobie. Równie ważne jest zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej. Właśnie niemu poświęcę dzisiejszy artykuł.
Jaka jest podstawa prawna zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?
Podstawą prawną zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej jest przepis art. 70 ustawy o fundacji rodzinnej:
1. Fundator w statucie ustanawia zgromadzenie beneficjentów.
2. Zgromadzenie beneficjentów tworzą beneficjenci, którym w statucie przyznano prawo do uczestnictwa w nim.
3. Członek zgromadzenia beneficjentów dokłada należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków.
Czym jest zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej?
Zgromadzenie beneficjentów jest jednym z organów fundacji rodzinnej.
Jego rolą jest czuwanie nad uwzględnianiem woli beneficjentów. Ponadto zgromadzenie zapewnia ciągłość działania fundacji rodzinnej, jak też kontrolowanie działalności innych organów.
Jak już wiesz z poprzednich artykułów, w przypadku śmierci fundatora to do zgromadzenia beneficjentów należy wybór członków zarządu czy też rady nadzorczej.
Zgromadzenie beneficjentów łączy w sobie kompetencje nadzorcze, a także decyzje dotyczące kierunku działania fundacji, a także składu poszczególnych organów.
Skoro wiesz już czym jest zgromadzenie beneficjentów, to czas na to, aby ustalić kto może wchodzić w jego skład.
Kto wchodzi w skład zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?
W skład zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej wchodzą beneficjenci, którym w statucie przyznano prawo do udziału w nim.
A teraz czas na dokładniejsze rozważania.
Zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej często bywa porównywane do zgromadzenia wspólników spółki z o.o. Nie jest to trafne porównanie. W skład zgromadzenia wspólników spółki z o.o. wchodzą wszyscy wspólnicy tej spółki. W umowie nie można ich wyeliminować z udziału w zgromadzeniu wspólników.
Natomiast w przypadku zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej w statucie można wskazać, kto będzie wchodził w skład tego organu.
Oznacza to, że można być beneficjentem fundacji rodzinnej i jednocześnie nie być członkiem zgromadzenia beneficjentów.
Kiedy może mieć to zastosowanie?
Jeżeli beneficjentem jest np. dziecko, to nie ma powodów, aby było ono członkiem zgromadzenia, skoro i tak ktoś inny będzie musiał je reprezentować.
Czy można zmieniać skład zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?
Fundator może zmieniać skład zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej. Co za tym idzie może również dokonywać zmian w składzie beneficjentów upoważnionych do udziału w zgromadzeniu beneficjentów.
Ale samo dokonanie zmiany w statucie nie jest wystarczające. W tym celu potrzebne jest zgłoszenie tego faktu do rejestru fundacji rodzinnych.
Aktualizacji wymaga również lista beneficjentów.
Każdy beneficjent powinien być dokładnie określony w statucie – nie mają sensu opisy takich osób, bo mogą one zostać zakwestionowane. Ponadto może to prowadzić do wątpliwości dotyczących składu zgromadzenia, a lepiej tego uniknąć.
Przeczytaj także:
- Fundacja rodzinna jako narzędzie prawnej sukcesji biznesu
- Beneficjent w fundacji rodzinnej
- Statut fundacji rodzinnej
- Rola fundatora w fundacji rodzinnej
- Cele fundacji rodzinnej
Jakie są kompetencje zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?
Kompetencje zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej można podzielić na ustawowe oraz statutowe.
Ustawa o fundacji rodzinnej do ustawowych kompetencji zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej zalicza:
- rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania finansowego fundacji rodzinnej za poprzednik rok obrotowy;
- udzielenie absolutorium członkom organów fundacji rodzinnej z wykonania przez nich obowiązków;
- podział lub pokrycie wyniku finansowego netto;
- wybór firmy audytorskiej, w przypadku gdy sprawozdanie finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości podlega badaniu;
- powołanie i odwołanie członka zarządu fundacji rodzinnej, rady nadzorczej w razie śmierci fundatora;
- powołanie pełnomocnika reprezentującego fundację w umowie pomiędzy fundacją a członkiem zarządu w sporze między fundacją a członkiem zarządu;
- podjęcie decyzji o tym, że były członek zarządu nie będzie uprawniony i zobowiązany do udziału w zgromadzeniu beneficjentów zatwierdzającym sprawozdanie finansowe dotyczące w jakiejś części okresu pełnienia przez tą osobę tej funkcji;
- podjęcie decyzji dotyczącej rozwiązania fundacji rodzinnej;
- wyrażenie woli w formie uchwały niezbędnej w czasie likwidacji fundacji do zbycia nieruchomości fundacji z wolnej ręki;
- zatwierdzenie sprawozdania finansowego.
Natomiast do statutowych kompetencji zgromadzenia beneficjentów można zaliczyć:
- podjęcie decyzji o nabyciu, zbyciu nieruchomości;
- zatrudnienia beneficjenta;
- zbycia udziałów bądź akcji;
- podejmowanie istotnych decyzji w zakresie działania fundacji rodzinnej.
Jakie wymagania są stawiane członkowi zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej?
Przepisy ustawy o fundacji rodzinnej wprost wskazują na jedno, kluczowe wymaganie – należytą staranność.
Pojęcie należytej staranności nie zostało opisane w ustawie. Dlatego trzeba się odwołać do rozumienia należytej staranności wymienianej w innych przepisach.
Należyta staranność to swego rodzaju wzór postępowania, cechujący się rozwagą, roztropnością wymaganą do pełnienia danej funkcji.
Może pojawić się pytanie dotyczące tego, czy brak należytej staranności może spowodować wycofanie danego beneficjenta ze zgromadzenia przez fundatora.
Moim zdaniem tak. Jeśli beneficjent postępuje w sposób, który narusza interesy fundacji, fundator może odebrać mu udział w zgromadzeniu beneficjentów.
W jaki sposób zwołuje się zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej?
Zgromadzenie beneficjentów jest zwoływane przez zarząd. Przy czym statut może przewidywać w tym zakresie inne rozwiązanie.
Ponadto ustawa o fundacji rodzinnej przewiduje jeszcze inne pomysły dotyczące tego aspektu.
Przyjrzyj się rozwiązaniom w tym zakresie.
Zwołanie zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej przez zarząd
Zarząd fundacji rodzinnej zwołuje zgromadzenie beneficjentów. Odbywa się to na podstawie uchwały.
Zawiadomienie kierowane do członków zgromadzenia beneficjentów ma zawierać datę, godzinę, miejsce posiedzenia, proponowany porządek obrad. Oprócz tego – jeżeli zgromadzenie ma się odbyć przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej – również trzeba to wskazać w zawiadomieniu.
W taki sposób zarząd zwołuje zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej.
Zwołanie zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej w przypadku śmierci fundatora i braku rady nadzorczej oraz śmierci członka zarządu
Dość szczególną sytuacją jest ta, w której doszło do śmierci fundatora oraz nie ma rady nadzorczej.
Wówczas każdy z beneficjentów jest uprawniony do zwołania zgromadzenia, aby nie dopuścić do sytuacji, w której żaden mandat członka zarządu nie byłby obsadzony.
Fundacja rodzinna nie może funkcjonować kierującego jej pracami.
Dlatego konieczne jest zwołanie zgromadzenia beneficjentów, po to aby wyłonić członków organów fundacji rodzinnej.
Zwołanie zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej w razie śmierci fundatora, braku rady nadzorczej oraz rezygnacji zarządu
To, co przed chwilą przeczytałaś/przeczytałeś było skomplikowane?
Więc skomplikujmy to jeszcze bardziej🙂
W fundacji rodzinnej może zdarzyć się sytuacja, w której z powodu śmierci fundatora oraz braku rady nadzorczej, a także rezygnacji zarządu grozi paraliż decyzyjny.
Kto wtedy zwołuje zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej?
Wówczas członek zarządu składający rezygnację na ręce zgromadzenia beneficjentów, jednocześnie zwołuje je.
Tak zwołane zgromadzenie beneficjentów powołuje nowe osoby do istniejących organów fundacji. Natomiast rezygnacja członka zarządu zaczyna obowiązywać następnego dnia po odbyciu zgromadzenia beneficjentów.
Brzmi skomplikowanie, ale w gruncie rzeczy chodzi o zapewnienie ciągłości działania organów fundacji rodzinnej.
Zwołanie zgromadzenia beneficjentów fundacji rodzinnej przez beneficjenta
Trzeba podkreślić, że do zwołania zgromadzenia ma także prawo beneficjent. Statut fundacji rodzinnej może przewidywać, w jakich okolicznościach beneficjent będzie do tego uprawniony.
Jeżeli zwołania zgromadzenia żąda beneficjent, zwraca się z tym żądaniem do zarządu wraz z proponowanym porządkiem obrad. Zarząd powinien zwołać to zgromadzenie. Gdy tego nie zrobi w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania żądania, beneficjent może zwrócić się do sądu rejestrowego z wnioskiem o zwołanie zgromadzenia.
Sąd rejestrowy – po uzyskaniu informacji od zarządu – dlaczego nie zostało zwołane zgromadzenie – podejmie decyzję o tym czy je zwołać.
To rozwiązanie jest przewidziane w sytuacjach spornych, gdy jeden z beneficjentów oczekuje rozwiązania danej sprawy.
Kiedy zgromadzenie beneficjentów jest ważne?
Zasadą jest, że zgromadzenie beneficjentów jest ważne bez względu na liczbę reprezentowanych na nim głosów.
Ale trzeba mieć też na uwadze jeszcze jedną kwestię. Mianowicie, ustawa o fundacji rodzinnej wskazuje, że uchwały organu zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że statut stanowi inaczej.
Czyli do podjęcia uchwały wymagane jest, aby wzięła w nim udział co najmniej połowa członków danego organu.
Statut może przewidywać surowsze bądź łagodniejsze zasady w zakresie głosowania.
Kto może brać udział w zgromadzeniu beneficjentów fundacji rodzinnej?
Na początku wskazałam, że status beneficjenta nie oznacza automatycznie prawa do udziału w zgromadzeniu beneficjentów.
Zatem, tylko osoba do tego upoważniona może wziąć udział w zgromadzeniu beneficjentów.
Zasadą jest osobisty udział beneficjenta w zgromadzeniu.
Jednak mogą wydarzyć się różne okoliczności, które uniemożliwiają udział w zgromadzeniu.
Beneficjent – zwłaszcza ten, który nie jest pełnoletni – może być reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego.
Ponadto w imieniu beneficjenta w zgromadzeniu może występować pełnomocnik. Udzielone pełnomocnictwo musi określać zakres i treść umocowania, a także umożliwić jego weryfikację. Kopia pełnomocnictwa musi zostać dołączona do protokołu z posiedzenia zgromadzenia beneficjentów.
Oznacza to, że istnieją sposobu umożliwiające udział beneficjentowi za pośrednictwem innych osób.
Zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej – podsumowanie
Zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej to jeden z istotnych organów fundacji.
Podejmuje decyzje dotyczące tego, kto będzie zasiadał w poszczególnych organach fundacji.
Aprobuje działania zarządu, a także wpływa na przyszłość działania fundacji rodzinnej. Podjęcie przez fundatora decyzji o dopuszczeniu do udziału w zgromadzeniu beneficjentów fundacji rodzinnej tylko w niektórych osób może pozytywnie wpływać na działanie tego organu.
Pytania i odpowiedzi
1. Jakiej formy wymaga pełnomocnictwo do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów?
Pełnomocnictwo do uczestnictwa w zgromadzeniu beneficjentów wymaga formy dokumentowej pod rygorem nieważności.
2. Czy istnieją przypadki, w których to beneficjent ponosi koszty zwołania zgromadzenia beneficjentów?
Tak, beneficjent będzie ponosić koszty zwołania zgromadzenia beneficjentów jeśli następuje to na jego żądanie.
Może zwrócić się do sądu rejestrowego z wnioskiem o zwolnienie z tych kosztów – ale decyzja będzie należeć do sądu.
3. Jak często można zmieniać krąg beneficjentów uprawnionych do udziału w zgromadzeniu beneficjentów?
Częstotliwość takich zmian jest uzależniona od woli fundatora.
Może on dokonywać zmian tak często jak chce, ale musi pamiętać o tym, że wiążą się one ze zmianami statutu oraz dokonywaniem aktualizacji w rejestrze fundacji rodzinnych.
Jeśli masz pytania dotyczące działania zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej, zapraszam Cię do kontaktu.
Autorka: adwokat Katarzyna Zalewska
Zdjęcie pochodzi z: www.pexels.com/pl-pl/
***
W jednym z wcześniejszych artykułów przedstawiłam Ci czym jest zarząd w fundacji rodzinnej. To kluczowy organ dla sprawnego funkcjonowania fundacji rodzinnej, ale nie jedyny. Równie istotną rolę pełni rada nadzorcza w fundacji rodzinnej. I to jej poświęcę dzisiejszy artykuł [Czytaj dalej]
***
Fundacja rodzinna – narzędzie sukcesji i ochrony majątku. Ale czy wszyscy właśnie tak rozumieją fundację rodzinną? Wokół fundacji rodzinnej funkcjonuje wiele mitów i uproszczeń. Jedni postrzegają ją jako narzędzie do obniżenia wysokości podatków. Jeszcze inni traktują ją jako wehikuł do zachowania w czasie wartości wypracowanego dotychczas majątku [Czytaj dalej]
