W jednym z poprzednich artykułów opisywałam jakie są zasady powołania zarządu w spółce z o.o. Jednak każda kadencja zarządu dobiega końca i nie zawsze dzieje się to tylko ze względu na upływ czasu. Dlatego trzeba wyjaśnić na czym polega odwołanie zarządu w spółce z o.o.

Jakie są podstawy odwołania zarządu w spółce z o.o.?

Na możliwość odwołania członka zarządu spółki z o.o. wskazuje przepis art. 203 § 1 kodeksu spółek handlowych:

§ 1. Członek zarządu może być w każdym czasie odwołany uchwałą wspólników. Nie pozbawia go to roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu.

§ 2. Umowa spółki może zawierać inne postanowienia, w szczególności ograniczać prawo odwołania członka zarządu do ważnych powodów.

§ 3. Były członek zarządu jest uprawniony i zobowiązany do złożenia wyjaśnień w toku sporządzania sprawozdania zarządu z działalności i sprawozdania finansowego, obejmujących okres pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, oraz do udziału w zgromadzeniu wspólników zatwierdzającym te sprawozdania, chyba że uchwała zgromadzenia wspólników stanowi inaczej.

Oznacza to, że, w każdym czasie możliwe jest odwołanie nie tylko członka zarządu, jak też całego zarządu. Tu może pojawić się istotne pytanie, mianowicie…

Jakie mogą być przyczyny odwołania zarządu bądź członka zarządu?

Przepisy kodeksu spółek handlowych posługują się w tym zakresie enigmatycznym sformułowaniem odnoszącym się do ważnych powodów.

Można do nich zaliczyć np.:

• nienależyte prowadzenie spraw spółki;
• sytuację osobistą uniemożliwiającą prowadzenie spraw spółki;
• konflikt w zarządzie;
• naruszenie zakazu konkurencji;
• podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Odwołanie członka zarządu czy też zarządu musi być w odpowiedni sposób uzasadnione, nie może opierać się na wątpliwych podstawach.

Dlaczego wskazuję na owe ważne przyczyny? Ponieważ ten sposób odwołania osoby zarządzającej spółką musi być uzasadniony. Nie można kierować się personalnymi uprzedzeniami czy zarzutami bez pokrycia. Choćby z tego względu, że osoba, która nie zaakceptuje tego ruchu, będzie mogła go kwestionować.

W tym miejscu pojawia się kolejna wątpliwość dotycząca tego…

Kto jest uprawniony do odwołania zarządu?

Kompetencje do powołania zarządu w spółce posiada zgromadzenie wspólników. Analogicznie, odwołanie zarządu następuje na podstawie uchwały wspólników.

Ale czy jest to wyłączna kompetencja wspólników? Trzeba zwrócić uwagę na treść przepisu art. 201 § 4 kodeksu spółek handlowych, w myśl którego:

Członek zarządu jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki nie stanowi inaczej.

Prowadzi to do wniosku, że jeżeli w umowie spółki postanowiono, że inny organ będzie posiadał takie uprawnienie to również będzie mógł odwołać członka zarządu. Przy czym takie rozwiązanie nie wyłącza kompetencji wspólników w tym zakresie.

Skoro wiesz już, kto może odwołać zarząd w spółce z o.o., to czas przeanalizować procedurę odwoławczą.

Przeczytaj także:

• Otwarcie likwidacji spółki z o.o.
• Rola zgromadzenia wspólników w spółce z o.o.
• Czym jest udział w spółce z o.o.?

W jaki sposób przebiega odwołanie zarządu w spółce z o.o.?

Odwołanie członka zarządu odbywa się na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników.

Nie ma możliwości podjęcia takiej uchwały poza przeprowadzeniem zgromadzenia – taką opcję jednoznacznie wykluczają przepisy kodeksu spółek handlowych.

Czyli w zawiadomieniu dotyczącym zwołania zgromadzenia wspólników należy umieścić informację o zamiarze poddania takiej uchwały pod głosowanie w ramach zgromadzenia wspólników.

Uchwała jest podejmowana w głosowaniu tajnym i musi zapaść bezwzględną większością głosów, chyba że umowa spółki stanowi inaczej.

Są to dość restrykcyjne wymagania, niemniej jednak sprawa odwołania członka zarządu czy też całego składu zarządu istotnie oddziałuje na spółkę, co usprawiedliwia takie wymagania.

Odwołanie zarządu a Rejestr Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego

Odwołanie członka zarządu bądź całego zarządu wywiera skutek dotyczący Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Mianowicie taka zmiana członka zarządu skutkuje koniecznością złożenia wniosku o wykreślenie członka zarządu w ciągu 7 dni od dnia powzięcia uchwały o odwołaniu (art. 22 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym).

Wniosek składa się w formie elektronicznej za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych.

Jakie są prawa i obowiązki odwołanego członka zarządu spółki z o.o.?

Fakt odwołania członka zarządu nie oznacza, że wygasają wobec spółki wszystkie jego zobowiązania.

Trzeba mieć na uwadze, że odwołany członek zarządu ma obowiązek udzielenia wyjaśnień w ramach sporządzania sprawozdania finansowego, które obejmują okres pełnienia przez niego funkcji członka zarządu.

Ponadto bierze udział w zgromadzeniu wspólników zatwierdzającym sprawozdania, chyba że uchwała zgromadzenia wspólników przewiduje w tym zakresie inne rozwiązania.

Umożliwia to odwołanemu członkowi zarządu wyjaśnienie tego, z jakich względów podejmowano takie, a nie inne decyzje. Służy to rozwianiu wątpliwości, które mają powstać podczas analizy działalności członków zarządu.

Skoro odwołanie członka zarządu nie zrywa całkowicie relacji pomiędzy nim a spółką z o.o. to warto przeanalizować również

Jak odwołanie członka zarządu wpływa na inne relacje pomiędzy nim a spółką?

W praktyce dość często zdarza się, że członek zarządu spółki jest w niej zatrudniony na podstawie umowy o pracę czy też w oparciu o inną relację. Czy odwołanie z funkcji członka zarządu oznacza automatyczne rozwiązanie wszystkich umów między członkiem zarządu a spółką?

Skutki te będą różne w zależności od tego, jakie relacje łączyły odwołanego członka zarządu ze spółką. Jeżeli umowa o pracę nie łączyła się z funkcją w zarządzie to nie sposób uznać, że powinna zostać rozwiązana.

Dlatego należy uważnie przeanalizować jakie są podstawy do rozwiązania relacji pomiędzy odwołanym członkiem zarządu a spółką, aby uniknąć roszczeń kierowanych wobec spółki.

Odwołanie zarządu w spółce z o.o. – Podsumowanie

Odwołanie zarządu w spółce z o.o., jak też poszczególnych jego członków jest możliwe.

Przy czym musi się ono odbyć w oparciu o określone procedury i warunki, aby nikt nie mógł zakwestionować poprawności jego przeprowadzenia i kierować względem spółki roszczeń odszkodowawczych.

Pytania i odpowiedzi

1. Czy członek zarządu może sprzeciwić się uchwale o jego odwołaniu?

Nie, ponieważ odwołanie zarządu, jak też członka zarządu odbywa się na podstawie uchwały zgromadzenia wspólników.

Zatem jedynymi podmiotami, które mogą skutecznie podważyć podjętą uchwałę w tym zakresie są poszczególni wspólnicy.

2. Czy odwołanemu członkowi zarządu przysługują roszczenia z innych stosunków łączących go ze spółką, jeżeli również zostały one rozwiązane?

Jeżeli inne relacje łączące byłego członka zarządu ze spółką zostały naruszone, wówczas taki członek zarządu spółki ma prawo dochodzić od spółki roszczeń z tego tytułu.

Np. rozwiązanie umowy o pracę z naruszeniem przepisów kodeksu pracy będzie powodować możliwość wystąpienia z powództwem przeciwko spółce z o.o.

3. Czy odwołany członek zarządu może odmówić udzielenia wyjaśnień, mimo że taki obowiązek nakłada kodeks spółek handlowych?

Tak, ponieważ wspólnicy nie mają narzędzi do tego, aby zmusić odwołanego członka zarządu do wykonania takiego obowiązku.

Można wezwać takiego członka zarządu, ale kiedy nie pojawi się na zgromadzeniu, nie ma żadnych narzędzi, aby wywrzeć na nim presję do wykonania tego obowiązku.

Jeśli masz pytania dotyczące zasad odwołania członka zarządu albo jesteś odwołanym członkiem zarządu, który potrzebuje wsparcia prawnego, zapraszam Cię do kontaktu.

autorka:
adwokat Katarzyna Zalewska

Zdjęcie pochodzi z: unsplash.com

***