Czym jest udział w spółce z o.o.?

Pojęcie udziału jest różnorodnie interpretowane, także w kontekście spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z tego względu, w tym artykule chcę odpowiedzieć na pytanie czym jest udział w spółce z o.o.? A także poruszyć inne kwestie związane z tematyką udziału i kapitału zakładowego w spółce.

Kapitał zakładowy a udziały w spółce z o.o.

Kapitał zakładowy w spółce z o.o. można zdefiniować jako określoną w umowie spółki, wyrażoną w złotych wielkość liczbową, określającą wysokość łącznego zobowiązania wspólników do wniesienia wkładów do spółki.

Dzieli się on na udziały, które mają określoną wartość i są obejmowane przez poszczególnych wspólników.

To właśnie udziały składają się na kapitał zakładowy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością.

Czym są udziały w spółce z o.o.?

Udział można określić jako ogół praw oraz obowiązków wspólnika w spółce albo jako udział w kapitale zakładowym spółki.

Niezależnie od przyjętego sposobu określenia udziału podkreśla się rolę wspólnika oraz znaczenie kapitału zakładowego. Nie można być wspólnikiem spółki z o.o. nie mając chociaż jednego udziału.

Tak samo nie istnieje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością bez kapitału zakładowego, na który składają się udziały o określonej wartości.

Jaki wpływ na udziały w spółce z o.o. ma kapitał zakładowy sp. z o.o.?

Kapitał zakładowy istotnie wpływa na udziały w spółce z o.o. Przede wszystkim wysokość kapitału zakładowego wskazuje na wartość udziałów w spółce z o.o. Im wyższy kapitał zakładowy, tym wyższa może być wartość udziałów.

Ponadto wysokość kapitału zakładowego może wskazywać również na liczbę wspólników w ramach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W jaki sposób podzielić udziały w spółce z o.o.?

Spółka z o.o. może zostać utworzona przez jednego lub większą liczbę wspólników. Jeżeli spółkę zakłada dwóch lub większa liczba wspólników wówczas konieczne jest ustalenie, jaka liczba udziałów przypadnie konkretnemu wspólnikowi.

Można przyjąć podział udziałów np. 50/50, ale także 60/40. Przy trzech lub większej liczbie wspólników podział ten będzie wyglądać jeszcze inaczej.

Podział udziałów pomiędzy wspólników powinien umożliwiać sprawne zarządzanie spółką i unikanie paraliżu decyzyjnego.

***

Nie masz ochoty czytać? Posłuchaj w moim podcaście „Adwokat od spółki z o.o.”

Czy istnieje minimalna wartość udziałów w spółce z o.o.?

Aby odpowiedzieć na to pytanie należy odwołać się do przepisu art. 154 § 2 kodeksu spółek handlowych:

Wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 złotych.

Jak widzisz, ustawodawca określił minimalną wartość udziałów w spółce z o.o. Oznacza to, że nie można określić wartości udziału poniżej tej kwoty.

Udziały a akcje

Chciałabym podkreślić, że udziały są charakterystyczne dla spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie można ich błędnie nazywać akcjami.

Akcje są charakterystyczne dla spółki akcyjnej, jak też dla prostej spółki akcyjnej. Wartość nominalna akcji wynosi nie mniej niż 1 grosz w spółce akcyjnej. Natomiast akcja w prostej spółce akcyjnej wynosi nie ma określonej wartości nominalnej.

Dlatego nie należy określać udziału w spółce z o.o. mianem akcji.

Obowiązki związane z udziałami

Obowiązek wniesienia wkładów

Najważniejszym obowiązkiem wspólnika w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jest wniesienie wkładu na pokrycie udziału w spółce.

Udziały – jak już wcześniej wskazałam składają się na kapitał zakładowy.

Bez kapitału i przekazanych na jego poczet wkładów nie jest możliwe powstanie spółki z o.o.

Z tego względu wspólnicy tworzący spółkę z o.o. muszą wywiązać się z obowiązku wniesienia wkładu na pokrycia udziałów. Lepiej więc zdecydować się na rozsądnie określony poziom kapitału zakładowego, aby móc wywiązać się z tego obowiązku.

Możliwe modyfikacje co do przysługujących praw udziałowych

W ramach modyfikacji przysługujących praw udziałowych w ramach spółki z o.o. można wskazać np. na powiązanie udziału z obowiązkiem powtarzających się świadczeń niepieniężnych, jak też wprowadzenie obowiązku dopłat.

Ponadto można prawa udziałowe powiązać z prawem do dywidendy czy też innymi osobistymi uprawnieniami wspólnika.

Przeczytaj także:

• Uprawnienia wspólnika mniejszościowego w spółce z o.o.
• Kto może być wspólnikiem w spółce z o.o.?
• Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały spółki z o.o.

Udziały a odpowiedzialność

Udziały w spółce a odpowiedzialność za niepowołanie zarządu

Wspólnicy tworzą zgromadzenie, które powinno w ramach swoich obowiązków wyłonić organy spółki. Jest to obowiązek wspólników. W tym zakresie warto przywołać przepis art. 24 ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym:

W uzasadnionych przypadkach, w razie stwierdzenia, że osoba prawna nie posiada organu uprawnionego do reprezentowania lub w składzie tego organu zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie, sąd rejestrowy, wyznaczając odpowiedni termin, może wezwać obowiązanych do powołanie lub wyboru tego organu do wykazania, że organ został powołany lub wybrany albo że braki w jego składzie zostały usunięte.

W rezultacie, sąd rejestrowy może wszcząć postępowanie przymuszające względem wspólników, a nawet nałożyć na nich grzywnę.

Jakie są rodzaje udziałów w spółce z o.o.?

Udziały równe

Jednym z rodzajów udziałów w spółce z o.o. są udziały równe.

Charakteryzują się one tym, że wszystkie udziały w spółce są niepodzielne i mają tę samą wartość.

W takim systemie nie występuje zróżnicowanie wartości udziałów, ale wspólnicy mogą mieć ich większą liczbę.

Udziały nierówne

Jeżeli w ramach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wspólnicy podjęli decyzję o tym, aby udziały były nierówne, wówczas wspólnikowi przysługuje co do zasady jeden udział.

Wtedy udziały mogą mieć różną wartość nominalną.

Udziały zwykłe

Udziały zwykłe są to udziały w spółce z o.o., którym nie przypisano żadnych dodatkowych ani szczególnych uprawnień.

Oznacza to, iż wspólnik nie może liczyć na specjalne uprawnienia płynące z tych praw w spółce.

Udziały uprzywilejowane

Natomiast udziały uprzywilejowane wyróżniają się tym, że wspólnik może liczyć na dodatkowe gratyfikacje wynikającego z tego rodzaju udziału. Udziały mogą być uprzywilejowane np. co do dywidendy, co do prawa głosu.

To wspólnicy decydują o uprzywilejowaniu udziału w umowie spółki.

Czy udział w spółce jest rzeczą?

Udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie jest rzeczą. Jest on prawem korporacyjnym, z którym związany jest szereg praw oraz obowiązków łączących wspólnika ze spółką.

Niemniej jednak do obrotu udziałami w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością należy stosować przepisy dotyczące obrotu rzeczami.

Czy udziały w spółce z o.o. można obliczyć?

Tak. jak najbardziej udziały w spółce z o.o. można obliczyć. Trzeba wskazać, że udziały oblicza się po to, aby sprawdzić czy uchwała została podjęta, czy wspólnicy mają prawo skorzystać z uprawnień przysługujących mniejszościowym wspólnikom.

Jest to standardowa czynność, którą wykonuje się podczas zgromadzeń wspólników.

Jak obliczyć procent udziałowy w spółce?

Obliczenie procentu udziałów w spółce z o.o. wymaga przeprowadzenia prostych obliczeń matematycznych. Całość udziałów w spółce z o.o. to 100 %. Do obliczenia procentu udziałów należy ustalić, jaką liczbą udziałów dysponuje określony wspólnik.

W rezultacie tych obliczeń zostanie określony procent udziałów (np. w spółce z o.o., w której jest 100 udziałów jest wspólnik posiadający 10 udziałów, udział procentowy tego wspólnika będzie wynosić 10 %).

Jak określić wartość udziału w spółce?

Do określenia wartość udziału w spółce należy odwołać się do wartości całej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Podczas działania spółki, nabywa ona różnego rodzaju aktywa, zawiera umowy, zaciąga zobowiązania. Zatem jej wartość rośnie.

To właśnie porównanie aktywów i pasywów spółki pozwala uzyskać jej wartość, a w rezultacie wartość udziału w spółce.

Jaki jest minimalny udział w spółce?

Aby zostać udziałowcem w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, należy posiadać przynajmniej jeden udział (jak wcześniej wskazano, minimalna wartość udziału to 50 złotych).

Wartość nominalna a wartość rynkowa udziału

Wartość nominalna udziału jest to minimalna wartość określona przez przepisy kodeksu spółek handlowych.

Natomiast wartość rynkowa udziału jest to wartość majątku spółki przypadająca na ten udział. Wartość tą oblicza się poprzez odjęcie od aktywów spółki jej pasywów, a następnie ustalenie wartości rynkowej spółki.

Kolejno tak ustaloną rynkową wartość spółki przekłada się na wartość poszczególnych udziałów w spółce.

Jakie prawa dają udziały w spółce?

Czy udziały w spółce z o.o. dają prawo do wypłaty dywidendy?

Tak, jeżeli spółka z o.o. wypracuje zysk, a następnie zgromadzenie wspólników podejmie uchwałę o przeznaczeniu całości bądź części zysku na wypłatę dywidendy, wówczas można wypłacić dywidendę.

W uchwale określa się jaka dywidenda przypada na jeden udział.

Czy udziały w spółce z o.o. dają prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników?

Udziały w spółce z o.o. dają prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników i podejmowania w jego trakcie uchwał decydujących o losie spółki.

Czy udziały w spółce z o.o. dają prawo do zaskarżania uchwały wspólników?

Posiadanie udziałów w spółce. o.o. umożliwia wytoczenie powództwa o uchylenie uchwały zgromadzenia wspólników oraz stwierdzenia nieważności uchwały zgromadzenia.

Czy udziały w spółce z o.o. dają prawo do kontroli spółki?

Bycie wspólnikiem, czyli posiadanie udziałów w spółce, umożliwia przeprowadzenie kontroli w spółce.

Kontrola może polegać np. na wglądzie w dokumenty spółki z o.o., zasięgania informacji o szczegółach jej działania.

Czy udziały w spółce z o.o. dają prawo do rozwiązania spółki?

Posiadanie udziałów w spółce z o.o. uprawnia do żądania rozwiązania spółki.

Przy czym muszą zostać spełnione wymagane przesłanki do żądania rozwiązania spółki. W przeciwnym razie, sąd oddali takie żądanie.

Czy istnieje możliwości zmiany praw, jakie przysługują w ramach udziałów spółki z o.o.?

W ramach umowy spółki. o.o., wspólnicy mogą kształtować prawa przysługujące im w spółce.

Zmiany nie mogą przekraczać ram określonych w kodeksie spółek handlowych.

W jaki sposób sprawdzić udziały i udziałowców w spółce z o.o.?

Do sprawdzenia udziałów oraz udziałowców w spółce z o.o. służy księga udziałów.

To w niej zawarte są informacje o podmiotach posiadających udziały i wszelkich zmianach w tym zakresie.

Dostęp do księgi udziałów ma każdy wspólnik.

Zmiana właściciela udziału w spółce

Czy udziały w spółce z o.o. można sprzedać?

Udziały w spółce z o.o. można sprzedać.

Dzieje się to na podstawie umowy sprzedaży udziałów zawieranej pomiędzy dotychczasowym wspólnikiem a innym podmiotem zainteresowanym wejściem do spółki. Ponadto w umowie określa się cenę zbycia udziałów oraz liczbę udziałów, które mają zostać sprzedane nowemu wspólnikowi.

Czy udziały w spółce podlegają dziedziczeniu?

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają dziedziczeniu. Wspólnicy mogą wprowadzić odmienne postanowienia w treści umowy spółki, ograniczyć możliwości dziedziczenia.

Zależy to od woli wspólników w tym zakresie.

Czy udziały można zastawić?

Kodeks spółek handlowych zezwala wspólnikowi na dokonywanie zastawu na udziale.

Zastaw powinien być dokonywany w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Czy udziały można oferować w drodze oferty publicznej?

Przepisy kodeksu spółek handlowych zabraniają oferowania udziałów w drodze oferty publicznej.

Świadczy o tym wprost przepis art. 182 (1) § 1 k.s.h.: Oferta nabycia udziałów w spółce nie może być składana nieoznaczonemu adresatowi.

Udziały w spółce z o.o. o równej i nierównej wartości

W ramach umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, możesz wybrać:

1. Koncepcję udziałów o równej wartości nominalnej albo
2. Koncepcję udziałów o nierównej wartości nominalnej.

Ok, to teraz wyjaśnię, o co chodzi w każdym z tych rozwiązań.

Udziały o równej wartości nominalnej

Przyjęcie rozwiązania, w oparciu o które wszystkie udziały w spółce z o.o. będą miały równą wartość nominalną, oznacza że każdy z nich będzie miał taką samą wartość. Czyli każdy udział będzie miał np. 50,00 zł, 60,00 zł czy 100,00 zł w zależności od tego, jaką wartość nominalną udziału przyjmiesz w umowie spółki. Podkreślam, że takich udziałów nie wolno dzielić.

Udziały o nierównej wartości nominalnej

Jeżeli zdecydujesz się na to, aby w spółce były udziały o nierównej wartości nominalnej będzie to oznaczać, że wspólnik może mieć tylko jeden udział. A rezultatem takiego rozwiązania będzie to, że taki udział będzie mógł być podzielony na części. Ale tu kodeks spółek handlowych prowadzi do kolejnego ograniczenia. Mianowicie, stosując to rozwiązanie na każde 10,00 zł przypada jeden głos.

Jaką koncepcję udziałów w spółce z o.o. przyjąć?

Tradycyjna prawnicza odpowiedź na to pytanie brzmiałaby to zależy. Ale nie tym razem. Jeżeli stawiasz na sprawność obrotu udziałami, wówczas zdecyduj się na wprowadzenie do treści umowy spółki koncepcji udziałów o równej wartości nominalnej. Mam tu na myśli: możliwość ich zbywania bez nadmiernych komplikacji, sprawność liczenia głosów podczas zgromadzeń. Wówczas unikniesz komplikacji np. podczas liczenia głosów w trakcie zgromadzeń.

Natomiast o wprowadzeniu udziałów o nierównej wartości nominalnej możesz myśleć, gdy nie straszne Ci są owe komplikacje i „rzadkość” w stosowaniu tego rozwiązania.

Czym jest udział w spółce z o.o., czyli o co najczęściej pytają mnie klienci?

Czy w spółce z o.o. są udziały?

W każdej spółce z o.o. istnieją udziały – bez nich nie może istnieć spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Każdy wspólnik musi posiadać przynajmniej jeden udział.

Czy udziałowiec jest właścicielem?

Udziałowiec jest podmiotem, któremu przysługuje określona liczba udziałów w spółce.

W ramach przysługujących mu udziałów w spółce, może wykonywać przysługujące mu prawa właścicielskie.

Czy udziałowiec to członek zarządu?

Udziałowiec może, ale nie musi zostać członkiem zarządu.

Zależy to od modelu zarządzania spółką i pomysłu na jej ukształtowanie, który mają poszczególni wspólnicy spółki z o.o.

Czy wspólnik spółki z o.o. płaci ZUS?

Samo posiadanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie powoduje jeszcze, że wspólnik ma obowiązek regulowania składek na ZUS.

Obowiązek zapłaty składek na ZUS będzie mieć miejsce, gdy np. wspólnik będzie zatrudniony w tej spółce na umowę o pracę.

Czy zarząd jest właścicielem spółki?

Zarząd nie jest właścicielem spółki.

Właścicielami spółki są wspólnicy, którym przysługuje określona liczba udziałów. Natomiast zarząd kieruje bieżącą działalnością spółki.

Co to znaczy mieć udziały w spółce z o.o.?

Posiadanie udziałów w spółce z o.o. oznacza możliwość wykonywania określonych praw, jak np. prawo do dywidendy, prawo do udziału w zgromadzeniu wspólników, ale także wywiązywania się z określonych obowiązków.

Ponadto podmiot posiadający udziały w spółce z o.o. może nimi dysponować, sprzedawać je, zastawiać itp.

W czym mogę Ci pomóc?

Jeżeli potrzebujesz pomocy w wyborze rodzaju udziałów, przypisania im prawa do dywidendy czy też osobistych uprawnień poszczególnym wspólnikom, chętnie Ci pomogę!

autorka: adwokat Katarzyna Zalewska

Zdjęcie pochodzi z: unsplash.com

***

Podcastu „Adwokat od spółki z o.o.” możesz również słuchać w aplikacji Spotify i na YouTube:

***

Uprawnienia wspólnika mniejszościowego w spółce z o.o.

Czytając artykuły na łamach bloga możesz się zastanawiać, że do korzystania z uprawnień wspólnika spółki z o.o. trzeba posiadać znaczącą liczbę udziałów.

Nic bardziej mylnego! Uprawnienia wspólnika mniejszościowego w spółce z o.o. pozwalają mu wpływać na losy spółki. Jak również pokazują większościowym wspólnikom, że nie może być pomijany podczas podejmowania decyzji…  [Czytaj dalej…]