Podwyższenie kapitału zakładowego może skutkować powstaniem nowych udziałów. Wówczas pojawia się kwestia dotycząca pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce z o.o. Dlatego dziś opiszę czym jest pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.
Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o.
Zgodnie z przepisem art. 258 kodeksu spółek handlowych:
§ 1. Jeżeli umowa spółki lub uchwała o podwyższeniu kapitału nie stanowi inaczej, dotychczasowi wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia nowych udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym w stosunku do swoich dotychczasowych udziałów. Prawo pierwszeństwa należy wykonać w terminie miesiąca od dnia wezwania do jego wykonania. Wezwania te zarząd przesyła wspólnikom jednocześnie.
§ 2. Oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału bądź udziałów lub o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału bądź udziałów wymaga formy aktu notarialnego.
§ 3. Przepisów § 1 i § 2 nie stosuje się do udziałów własnych spółki, o których mowa w art. 200.
Dotychczasowi wspólnicy mają prawo do tego, aby w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego i powstania nowych udziałów objąć je przed innymi osobami.
Takie działania mają zapobiegać rozproszeniu się kapitału zakładowego, a co za tym idzie udziałów w spółce. Dzięki temu wspólnicy mogą zachować kontrolę nad spółką.
Komu przysługuje prawo pierwszeństwa?
Prawo pierwszeństwa przysługuje tylko osobom, które są wspólnikami spółki.
A do takich osób można zaliczyć:
- podmioty, które objęły udziały podczas tworzenia spółki bądź udziały utworzone w rezultacie podwyższenia kapitału zakładowego, jeśli nie doszło do skutecznego zbycia wobec spółki udziałów przez owe podmioty;
- podmioty, które nabyły udziały w obrocie wtórnym i stało się to skuteczne wobec spółki.
Zatem – już wiesz, że prawo pierwszeństwa przysługuje wyłącznie wspólnikom spółki z o.o.
W jaki sposób skorzystać z prawa pierwszeństwa?
Z prawa pierwszeństwa można skorzystać, gdy podwyższany jest kapitał zakładowy. Ale nie jest to jedyny wymóg do skorzystania z prawa pierwszeństwa.
Konieczne jest ustalenie tej możliwości w umowie spółki bądź w uchwale dotyczącej podwyższenia kapitału zakładowego. Jeżeli to rozwiązanie nie zostanie zawarte w dokumentach spółki, nie będzie można go zastosować.
W sytuacji, w której podwyższany jest kapitał zakładowy spółki z o.o., jej zarząd powinien wezwać wspólników do wykonania tego prawa. Możesz się zapytać, w jakim terminie ma nastąpić to wezwanie? Powinno ono nastąpić niezwłocznie po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego. Na marginesie dodam, że uchwała dotycząca podwyższenia kapitału zakładowego może zawierać także dzień ustalenia pierwszeństwa (wtedy wezwanie kieruje się nie wcześniej niż w tym dniu).
Wezwanie należy skierować jednocześnie do wszystkich wspólników, co oznacza, że nie można różnicować żadnego ze wspólników.
Do kogo i w jakiej formie skierować wezwanie?
Jak już wcześniej wspomniałam, wezwanie kierowane jest do wspólników.
Natomiast przepisy nie wskazują formy oraz treści wezwania.
Jeśli chodzi o formę wezwania – zwróć uwagę na to, że zarząd spółki musi udowodnić, że wywiązał się z obowiązku dokonania wezwania. Zatem zarząd może ten dokument przesłać wspólnikom za pośrednictwem listu poleconego za potwierdzeniem odbioru.
No dobrze, a co z treścią wezwania?
Tu możesz przyjąć rozwiązanie, w oparciu o które w treści wezwania zamieścisz te informacje, które powinny wystarczyć wspólnikowi do zrozumienia prawa pierwszeństwa i podjęcia decyzji o skorzystaniu z niego lub nie.
Przeczytaj także:
- Kiedy zastanowić się nad zmianą umowy spółki z o.o.?
- Dlaczego spółka z o.o. jest tak popularna?
- Czym jest udział w spółce z o.o.?
Co się stanie, gdy wezwanie nie zostanie skierowane?
Jeżeli wspólnik nie otrzymał wezwania, a mimo to wykorzystał przysługujące mu prawo pierwszeństwa, będzie ono skuteczne.
Gdy dojdzie do objęcia udziałów z naruszeniem prawa pierwszeństwa, wówczas wspólnik może zakwestionować taką czynność.
W sytuacji, w której spółka zaniecha tego wezwania, naraża się na odpowiedzialność odszkodowawczą.
Złożenie oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa
Aby oświadczenie było skuteczne trzeba je złożyć w formie aktu notarialnego. Wspólnik ma miesiąc na złożenie takiego oświadczenia od dnia wezwania do jego wykonania (otrzymania wezwania przez wspólnika). Ten termin można wydłużyć bądź skrócić zgodnie z regulacjami obowiązującymi w spółce.
Po złożeniu oświadczenia, wspólnik zobowiązuje się do wniesienia wkładu potrzebnego do pokrycia podwyższonego kapitału zakładowego. Natomiast spółka staje się zobowiązana do tego, aby dokonać formalności związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego oraz jego rejestracją w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
Jakie są skutki braku skorzystania z prawa pierwszeństwa?
Gdy wspólnik we wskazanym terminie nie złożył oświadczenia o objęciu podwyższonego kapitału zakładowego, oznacza to że rezygnuje z przysługującego mu prawa. Jeżeli wspólnik złoży oświadczenie po upływie terminu, wtedy trzeba je traktować jako ofertę, którą spółka może przyjąć lub odrzucić. Przy oferta nie jest wiążąca.
Ale może zdarzyć się też tak, że wspólnik złożyć oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa i nie wniesie wkładu potrzebnego do pokrycia podwyższonego kapitału zakładowego. Pojawia się wówczas pytanie, jakie kroki podjąć?
Spółka ma wówczas dwa wyjścia.
Pierwszym z nich jest dochodzenie od wspólnika wniesienia potrzebnego wkładu.
Drugim jest dążenie do tego, aby rozwiązać stosunek prawny pomiędzy spółką a wspólnikiem w zakresie objęcia podwyższonego kapitału zakładowego.
Jeżeli żaden ze wspólników nie skorzysta z prawa pierwszeństwa, wówczas do spółki mogą przystąpić inne osoby niż wspólnicy.
Pierwszeństwo nabycia udziałów w spółce z o.o. – podsumowanie
Zagadnienie pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce z o.o. wymaga odpowiedniego uregulowania w treści umowy spółki bądź uchwałach. Dopóki prawo pierwszeństwa nie zostanie wprowadzone do regulacji spółki, dopóty nie będzie można z niego skorzystać.
Kolejnym aspektem prawa pierwszeństwa jest to, aby w odpowiedni sposób przygotować wezwania skierowane do wspólników, których celem jest prawidłowe wezwanie do skorzystania z prawa pierwszeństwa. Niemniej ważne jest dopilnowanie tego, aby wspólnik rzeczywiście wniósł wkłady na pokrycie kapitału zakładowego. Dlatego dobrym rozwiązaniem jest opracowanie procedury, która pomoże w wykonaniu prawa pierwszeństwa w spółce.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu.
autorka:
adwokat Katarzyna Zalewska
Zdjęcie pochodzi z:
Pytania i odpowiedzi
1. Czy oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa może zostać złożone przez pełnomocnika?
Oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa nabycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać złożone przez pełnomocnika.
2. W jaki sposób skorzystać z tego prawa, jeżeli udziały z których wynika prawo pierwszeństwa są objęte wspólnością majątkową?
Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, oświadczenie powinno zostać złożone przez wspólnego przedstawiciela osób, które są uprawnione z tych udziałów.
3. Jak rozwiązać sytuację, w której wspólnik zmarł przed złożeniem oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa?
W takiej sytuacji, spadkobiercy wspólnika, który nie zdążył złożyć oświadczenia o skorzystaniu z prawa pierwszeństwa, mogą je złożyć, ale muszą przedstawić dokumenty potwierdzające nabycie spadku spółce.
***
W tym artykule wezmę na warsztat dość istotne zagadnienie – mianowicie jakie są zasady zmiany umowy spółki z o.o.?
Wielu z Was jako wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zastanawia się nad tym, jak się do tego zabrać. W jaki sposób ugryźć ten temat, żeby skutecznie i właściwie dokonać zmiany umowy spółki. [Czytaj dalej]
